Neoliberal Politikaların Çevreye Etkileri ve Güvenlik Algısının Dönüşümü: Sivil Toplum Bergama Köylü Hareketi
Nergiz TOKAY
Dünya güç yarışı, silahlanma yarışı, güçler dengesi, caydırıcılık, anarşik sistem, tehdit, korku ve gerilim kavramlarıyla açıklanabilen devlet merkezli güvenlik anlayışının egemen olduğu Soğuk Savaş Dönemi’ne kadar büyük yıkımlar yaşamış ve yeniden inşa döneminde barışa gereksinim duymuştu. Neoliberal politikalarla karşılıklı bağımlılık içinde bulunan ülkelerin savaş kararı almaları kolay olmayacaktı. Günümüze kadar bunun, sadece açıktan yapılacak bir dünya savaşını engellediği, ikili savaşları engellemediği, terör olaylarının da güvenliğe tehdit oluşturduğu görülmüştür. Ancak insanlığı ve ekosistemi tehdit eden iklim değişimi ve küresel ısınmanın temel sorumlusunun neoliberal politikaların aktörü olan çok uluslu şirketlerin yüksek kâra odaklı yürüttükleri insan faaliyetleri olduğu kanıtlandığında çevre de güvenliğin önemli bir konusu hâline geldi. Bu faaliyetlerin çevreyi koruma taahhüdünde bulunmayan gelişmemiş ya da gelişmekte olan ülkelerde yapılması da çevre adaleti, çevre emperyalizmi sorunlarıyla ilgilidir. Bu eserde özellikle madenciliğin ekosisteme verdiği zarar, tüm ayrıntılarıyla bilimsel kanıtları derlenerek ve güncel su ve toprak analizleri yapılarak karşılaştırmalı bir şekilde anlatılmıştır. Türkiye’nin ilk altın madenine sahip Bergama hem çevreyi risk altında bulunduran çok uluslu şirketlerin konuşlandığı hem de yenilenebilir enerji üretiminin yapıldığı çok yönlü bir bölge olarak dikkat çekmektedir. Çevre konulu ilk sivil toplum hareketi olan ve Gandi’nin sivil itaatsizlik anlayışını uygulayan Bergama Köylü Hareketi’nin doğmasından Hablemitoğlu cinayetine kadar uzanan bir süreci örneklediğinden odak noktası olarak incelenmiştir.
