Cumhuriyet’in Öncü Kadınları IV: Hafızayı Kuranlar Edebiyat, Kültür, Sanat, Mekân ve Bedende Öncü Kadınlar
Zeynep Banu Dalaman
Bir toplum kadınlarını nasıl hatırlar? Yazdıklarıyla mı? Sahnede bıraktıkları rolle mi? Perdede kurdukları imgeyle mi? Bir şarkıyla, bir yapıyla, bir resimle ya da bedenin sınırlarını zorlayan bir başarıyla mı? Cumhuriyet’in Öncü Kadınları IV: Hafızayı Kuranlar, kadınların yalnız kamusal alanda var olma mücadelelerini değil, Türkiye’nin kültürel ve toplumsal hafızasını nasıl biçimlendirdiklerini izliyor. Adalet Ağaoğlu’ndan Gülten Akın’a, Sevgi Soysal’dan Oya Baydar’a, Tezer Özlü’den Pınar Kür’e uzanan yazarlar; bireysel deneyim ile toplumsal hafıza arasındaki sınırları yeniden kuruyor. Leyla Umar ve Duygu Asena, gazetecilik ve feminist kamusallık aracılığıyla kadınların sözünü kamusal alanın merkezine taşıyor. Neriman Köksal, Gülriz Sururi, Suna Pekuysal, Dikmen Gürün, Filiz Akın ve Selda Bağcan; tiyatro, sinema ve müzikle kadınların görünürlüğünü ve temsilini dönüştürüyor. Leman Cevat Tomsu, Nur Koçak ve Gülsün Karamustafa mekânı ve imgeyi yeniden düşünürken; Naciye Erdemer kadın bedeninin güç, disiplin ve kamusal görünürlükle kurduğu ilişkinin başka bir hikâyesini anlatıyor. 19 öncü kadın. Edebiyattan gazeteciliğe, tiyatrodan sinemaya, müzikten mimarlığa, görsel sanatlardan spora uzanan bir hafıza. Çünkü kadınların tarihini yazmak yalnız onları hatırlamak değildir. Bir kuşağın bıraktığı izi, bir sonraki kuşağın nereden devraldığını ve nereye taşıdığını görebilmektir. Ve hafıza böyle kurulur. Cumhuriyet’in Öncü Kadınları IV: Hafızayı Kuranlar, serinin III. cildi Cam Tavanları Aşanlar ile birlikte Cumhuriyet’in üçüncü kadın kuşağının birbirini tamamlayan iki anlatısını oluşturuyor.